Podstawowe pojęcia w osteopatii

Piotr Godek


Allopatia – ( medycyna allopatyczna) – w piśmiennictwie anglosaskim oznacza medycynę klasyczną posługująca się leczeniem farmakologicznym i chirurgicznym, a więc stosującej zewnętrzny bodziec przeciwdziałający temu, który wywołuje stan chorobowy (np. antybiotyk przeciw bakteriom, zabieg operacyjny w zaćmie) w przeciwieństwie do osteopatii, gdzie źródła sił naprawczych doszukuje się w samej konstrukcji ciała

ART lub TART – mnemotechniczny skrót używany w piśmiennictwie anglosaskim określający podstawowe cechy tkanki na jakie zwraca się uwagę w badaniu osteopatycznym
 T- tissue texture ( jakość tkanki w znaczeniu konsystencja)
A – asymmetry (asymetria)
R – restriction of motion ( ograniczenie ruchomości)
T – tenderness ( tkliwość)


Bariera ruchu – końcowy punkt w zakresie ruchu jaki pozwala osiągnąć staw w czasie testowania jego ruchomości
    -anatomiczna bariera ruchu- zakres ruchu na jaki pozwala anatomiczna budowa stawu wynikająca z kształtu i pola powierzchni stawowej oraz napięcia tkanki miękkiej ( torebka stawowa, więzadła)    
    -elastyczna bariera ruchu – zakres ruchu między barierą anatomiczną i fizjologiczną, podczas której ruch bierny napina aparat więzadłowo-torebkowy
    -fizjologiczna bariera ruchu – zakres ruchu osiągany w sposób czynny
patologiczna bariera ruchu – zakres ruchu z ograniczeniem narzuconym przez stan powierzchni stawowej, przykurcz tkanki miękkiej lub inne czynniki
    
Biodrowej kości dysfunkcje – zaburzenia ruchomości i pozycji kości biodrowej względem kości krzyżowej i kości biodrowej przeciwnej strony


Przednia – rotacja talerza biodrowego w stawie krzyżowo-biodrowym objawiająca się obniżeniem kolca biodrowego przedniego górnego, uniesieniem kolca biodrowego tylnego górnego i ograniczeniem ruchomości podczas mobilizacji kości biodrowej w kierunku tylnym
Tylna -   rotacja talerza biodrowego w stawie krzyżowo-biodrowym objawiająca się uniesieniem kolca biodrowego przedniego górnego, obniżeniem kolca biodrowego tylnego górnego i ograniczeniem ruchomości podczas mobilizacji kości biodrowej w kierunku przednim
W otwarciu – wtórna do dysfunkcji przedniej, objawiająca się powiększeniem wymiaru między kolcem biodrowym przednim górnym a pępkiem
W zamknięciu -  wtórna do dysfunkcji tylnej, objawiająca się zmniejszeniem wymiaru między kolcem biodrowym przednim górnym a pępkiem
Górna – związana z przemieszczeniem pionowym talerza biodrowego ku górze bez rotacji
Dolna – związana z przemieszczeniem pionowym talerza biodrowego ku dołowi bez rotacji
 

Chapmana strefy – system punktów i pól punktów znajdowanych na powierzchni ciała z powodu zmian w systemie powięziowym jako reakcji na dysfunkcję narządów wewnętrznych-opracowany przez amerykańskich osteopatów F. Chapmana i Ch. Owensa  

Chrząstkozrost klinowo-podstawny ( sphenobasilar junction, SBJ) – w teorii osteopatii czaszkowej miejsce, gdzie zachodzi fazowy ruch między kością klinową i potyliczną powodujący pociąganie opony twardej w kanale kręgowym i ruch kości krzyżowej za jej pośrednictwem

Czaszkowa osteopatia ( cranial osteopathy, cranial concept) – gałąź osteopatii opracowana przez W.G. Sutherlanda w pierwszej połowie XX w. , umożliwiająca poszukiwanie i leczenie dysfunkcji somatycznych w obrębie szwów czaszki, systemu opony twardej i kości krzyżowej traktowanych jako funkcjonalna całość (core link)  

Czaszkowy rytm (Cranial Rythmic Impulse, CRI) – według teorii Sutherlanda - rytmiczna zmiana kształtu czaszki wyczuwalna palpacyjnie, wynikająca z pulsacyjnego wydzielania płynu mózgowo-rdzeniowego w komorach bocznych mózgu. Dzięki przenoszeniu napięć poprzez system membran czaszkowych i oponę twardą rdzenia na system powięziowy całego ciała, rytm może być wyczuwalny w każdym miejscu ciała

Czaszkowo-krzyżowy mechanizm (craniosacral mechanism)- według teorii Sutherlanda – fazowa zmiana kształtu mózgowia wynikająca z pulsacyjnego wydzielania płynu mózgowo-rdzeniowego w komorach bocznych mózgu powoduje odkształcenie membran czaszkowych,  za ich pośrednictwem kości czaszki dzięki podatności szwów oraz pociąganie opony twardej rdzenia, która wprawia w ruch kość krzyżową na osi poprzecznej. Mechanizm ten ma dwie fazy :
Zgięcie (cranial flexion) - połączone z unoszeniem opony twardej rdzenia przez ruch na poziomie chrząstkozrostu klinowo-podstawnego (sphenobasilar junction) i kontrnutacją kości krzyżowej
Wyprost (cranial extension)- połączone z obniżaniem opony twardej rdzenia przez ruch na poziomie chrząstkozrostu klinowo-podstawnego (sphenobasilar junction) i nutacją kości krzyżowej
    
Dekompensacja – załamanie adaptacyjnych właściwości systemu prowadzące do powstania dysfunkcji somatycznej

D.O. – doktor osteopatii – tytuł przysługujący po ukończeniu szkolenia osteopatycznego na poziomie uniwersyteckim w USA, poza USA tytuł oznacza - dyplomowany osteopata

Dysfunkcja somatyczna – zaburzenie funkcji tkanki w aspekcie kryteriów TART

Dywergencja – ruch rozbieżności powierzchni stawowej obserwowany np. podczas zginania kręgosłupa ( skłonu do przodu)

Effleurage – technika rytmicznego opukiwania tkanki stosowana w pracy z układem limfatycznym

ERS – skrót odnoszący się do dysfunkcji somatycznej, gdzie krąg znajduje się w pozycji wyprostu ( E), rotacji (R) i zgięcia bocznego (S), dla wyznaczenia dokładnej pozycji kręgu należy podać stronę rotacji np. ERSd – oznacza, że mamy do czynienia z pozycją wyprostu, rotacji w prawo i zgięcia bocznego w prawo zgodnie z II zasadą Fryette’a

FRS – skrót odnoszący się do dysfunkcji somatycznej, gdzie krąg znajduje się w pozycji zgięcia ( F), rotacji (R) i zgięcia bocznego (S), dla wyznaczenia dokładnej pozycji kręgu należy podać stronę rotacji np. FRSd – oznacza, że mamy do czynienia z pozycją zgięcia, rotacji w prawo i zgięcia bocznego w prawo zgodnie z II zasadą Fryette’a

Fryette’a reguły – biomechaniczna reguła odnosząca się do współruchu zgięcia bocznego i rotacji kręgosłupa w zależności od pozycji wyjściowej.
Pierwsza reguła Fryette’a : jeżeli kręgosłup w odcinku piersiowym lub lędźwiowym znajdują się w pozycji neutrealnej to kierunek zgięcia bocznego jest przeciwny do kierunku rotacji    
Druga reguła Fryette’a : jeżeli kręgosłup w odcinku piersiowym lub lędźwiowym znajdują się w pozycji nieneutrealnej ( zgięcie lub wyprost ) to kierunek zgięcia bocznego jest zgodny z kierunkiem rotacji    
Trzecia reguła Fryette’a: ruch kręgu nigdy nie odbywa się w jednej płaszczyźnie

Filozofia osteopatyczna – koncepcja oparta na następujących założeniach :
1)Ciało jest całością
2)Struktura i funkcja są wzajemnie sprzężone
3)Ciało ma stałą tendencję do samoleczenia

Kawitacja – powstawanie mikrobąbelków gazu podczas manipulacji stawowych na skutek podciśnienia między oddalanymi powierzchniami stawowymi, objawiający się słyszalnym i charakterystycznym odgłosem  

Kompresja czwartej komory (CV4) – technika wprowadzona przez W.G. Sutherlanda odnosząca się do pracy z kością potyliczną a za jej pośrednictwem ważnymi ośrodkami wegetatywnymi położonymi na dnie czwartej komory mózgu   

Kontrnutacja – ruch kości krzyżowej w stawach krzyżowo biodrowych na osi poprzecznej, w którym podstawa kości kieruje się ku tyłowi

Konwergencja – ruch zbieżności powierzchni stawowej obserwowany np. podczas wyprostu kręgosłupa ( skłonu w tył)

Końcowy punkt oporu (end-feel) – odczucie jakości ruchu w zbliżeniu do bariery ruchu ( sztywny – dotyczy struktur kostnych, sprężysty – struktur mięśniowo-powięziowych), brak lub zmiana fizjologicznego końcowego punktu oporu typowego dla danej struktury świadczyć może o jej uszkodzeniu

Kostne punkty odniesienia – struktury kostne dostępne badaniu palpacyjnemu, ułatwiające orientację anatomiczną i odnalezienie struktur trudnych do wyczucia dotykiem  lub ocenę symetrii ciała np. kolec biodrowy tylny górny w ocenie wzajemnej rotacji talerzy biodrowych

Krzyżowej kości dysfunkcje -  zaburzenia ruchomości i pozycji kości krzyżowej względem  kości biodrowej i kręgu L 5
Przednia na osi poprzecznej – zgięcie kości krzyżowej w stawie krzyżowo-biodrowym z obniżeniem jej podstawy ( nutacja) i ograniczeniem zgięcia ku tyłowi w teście kompresyjnym
Tylna na osi poprzecznej -   wyprost kości krzyżowej w stawie krzyżowo-biodrowym z obniżeniem jej szczytu ( kontrnutacja) i ograniczeniem zgięcia ku przodowi w teście kompresyjnym
Skośna lewa/lewa – rotacja ku przodowi kości krzyżowej na osi skośnej przebiegającej od lewego kąta górnego do prawego kąta dolnego ( kość krzyżowa „patrzy” powierzchnią miedniczną w lewo)
Skośna prawa/prawa – rotacja ku przodowi kości krzyżowej na osi skośnej przebiegającej od prawego kąta górnego do lewego kąta dolnego ( kość krzyżowa „patrzy” powierzchnią miedniczną w prawo)
Skośna prawa/lewa – rotacja ku tyłowi kości krzyżowej na osi skośnej przebiegającej od lewego kąta górnego do prawego kąta dolnego ( kość krzyżowa „patrzy” powierzchnią grzbietową w lewo)
Skośna lewa/prawa – rotacja ku tyłowi kości krzyżowej na osi skośnej przebiegającej od prawego kąta górnego do lewego kąta dolnego ( kość krzyżowa „patrzy” powierzchnią grzbietową w prawo)
Pionowa prawa – rotacja kości krzyżowej jednostronna ku tyłowi na osi pionowej prawej, przeciwna do rotacji L5
Pionowa lewa – rotacja kości krzyżowej jednostronna ku tyłowi na osi pionowej lewej, przeciwna do rotacji L5

Krzyżowej kości osie ruchu – hipotetyczne osie, względem których porusza się kość krzyżowa i na których dochodzi do dysfunkcji kości krzyżowej  
poprzeczna na poziomie S2, umożliwiająca ruch nutacji i kontrnutacji
   skośne lewa i prawa od kąta górnego (zagłębienia krzyżowego) do kąta dolno- bocznego umożliwiające skośne rotacje
pionowa -  równoległa do stawu krzyżowo-biodrowego umożliwiająca ruch zawiasowy, jednostronny ku tyłowi

Łańcuch kinematyczny – grupa stawów o pokrewieństwie funkcjonalnym wraz z tkankami miękkimi odpowiedzialnymi za rodzaj i zakres ruchu oraz strukturami układu nerwowego sterującymi tym ruchem

Łonowej kości dysfunkcje – zaburzenia wzajemnej  ruchomości i pozycji kości łonowych na poziomie spojenia łonowego
Górna – związana z przemieszczeniem pionowym gałęzi górnej ku górze i ograniczeniu ruchomości w kierunku dolnym
Dolna – związana z przemieszczeniem pionowym gałęzi górnej ku dołowi i ograniczeniu ruchomości w kierunku górnym
 
Mobilizacja – technika zabiegowa polegająca na powtarzalnym zbliżaniu się do aktualnej bariery ruchu, bez jej przekraczania w celu poprawy zakresu ruchomości tkanki

Manipulacja - technika zabiegowa polegająca na jednorazowym przekroczeniu aktualnej bariery ruchu w celu poprawy zakresu ruchomości tkanki

Nutacja – ruch kości krzyżowej w stawach krzyżowo biodrowych na osi poprzecznej, w którym podstawa kości kieruje się ku przodowi

NSR - skrót odnoszący się do dysfunkcji somatycznej, gdzie krąg znajduje się w pozycji neutrealnej ( N), rotacji (R) i zgięcia bocznego (S), dla wyznaczenia dokładnej pozycji kręgu należy podać stronę rotacji np. NSRd – oznacza, że mamy do czynienia z pozycją neutrealną, w rotacji w prawo i zgięciu bocznym w lewo zgodnie z I zasadą Fryette’a

Objaw wyprzedzania – objaw zaburzonej ruchomości stawu krzyżowo- biodrowego w teście zgięcia ku przodowi, gdzie kolec biodrowy tylny górny po stronie restrykcji zaczyna ruch wcześniej i wykonuje dłuższą drogę niż po stronie zdrowej

Odruch hamowania ( inhibitory reflex) – technika wykorzystywana podczas pracy ze wzmożonym napięciem mięśnia polegająca na stałym, umiejętnie dozowanym jego ucisku do chwili rozluźnienia, bądź wzmacnianiu mięśni antagonistycznych

Odruch somato-somatyczny ( somatosomatic reflex) - reakcja odruchowa przeniesiona z jednej części narządu ruchu na inną, klasyczny przykład stanowi odruch rzepkowy

Odruch somato –trzewny ( somatovisceral reflex) –reakcja odruchowa przeniesiona z układu ruchu na układ narządów wewnętrznych, np. dysfunkcja m. piersiowego większego może wywoływać zaburzenia rytmu serca o typie częstoskurczu nadkomorowego lub objawy niewydolności wieńcowej

Odruch trzewno-somatyczny ( viscerosomatic reflex) - reakcja odruchowa przeniesiona z układu trzewnego na układ ruchu, np. dysfunkcja pęcherzyka żółciowego powodująca bóle barku

Odwijanie (unwinding, guiding) – technika pośrednia mająca na celu ułatwienie spontanicznego uwolnienia mięśniowo-powięziowego poprzez odciążenie części ciała, której dotyczy   

Osteopatia – system diagnozowania i leczenia, a także filozofii opieki medycznej stworzony przez A.T. Stilla, oparty na zabiegach manualnych, respektujący jedność psychofizyczną człowieka i stałą tendencję ciała do samonaprawy

Pierwotny system oddechowy (primary respiratory system) – koncepcja stworzona przez Sutherlanda zakładająca :
1) spontaniczny, fazowy ruch mózgowia
2) pulsacyjne wydzielanie płynu mózgowo-rdzeniowego
3) równowagę wzajemnych napięć w membranach czaszki
4) wzajemną ruchomość kości czaszki
5) spontaniczną ruchomość kości krzyżowej skojarzoną z cyklem wydzielania płynu i ruchu czaszki  

Pompa limfatyczna Dalrymple– technika drenażu limfatycznego kończyn dolnych u chorych obłożnie, wykorzystująca rytmiczny powolny ruch zgięcia grzbietowego i podeszwowego w stawie skokowym

Przykurcz – stały, patologiczny opór tkanki wyczuwalny podczas ruchu czynnego lub próby mobilizacji biernej

Punkt spustowy – punkt w tkance mięśniowo-powięziowej powstający wtórnie do dysfunkcji mięśnia, stawu, narządu wewnętrznego, charakteryzujący się nadwrażliwością palpacyjną  i charakterystycznym promieniowaniem podczas drażnienia, wykorzystywany do pracy technikami SCS i FPR

Restrykcja ruchowa – ograniczenie naturalnej ruchomości tkanki lub zmiana wektora ruchu, jedno z kryteriów dysfunkcji osteopatycznej TART  

Ruchomość oddechowa – zakres ruchu stawów międzykręgowych wyczuwalny za pośrednictwem kostnych punktów odniesienia ( najczęściej wyrostków poprzecznych) podczas swobodnego oddychania pacjenta – czuły test diagnostyczny   

Skurcz – efekt pracy mięśnia, ze względu na reakcję mięśnia na siłę oporu wyróżniamy skrócenie, wydłużenie lub brak zmian długości mięśnia w trakcie pracy
S. koncentryczny – zachodzi skrócenie, zbliżenie końców mięśnia
    S. ekscentryczny – zachodzi wydłużenie mięśnia podczas skurczu
S. izolityczny – skurcz z wydłużeniem poprzez przewagę siły zewnętrznej ( np. terapeuty) nad siłą pacjenta
S. izometryczny – skurcz mięśnia bez zmiany jego długości, siła pacjenta równa sile terapeuty
S. izotoniczny – skurcz mięśnia z jego skracaniem, siła pacjenta większa niż terapeuty


Technika bezpośrednia ( strukturalna) – technika pracy, gdzie wektor siły działania terapeuty na tkankę skierowany jest przeciw barierze ruchu z zamiarem przełamania oporu ruchu ( w granicach bariery anatomicznej)
Technika dużej prędkości i małej amplitudy ( high velocity low amplitude, HVLA) – technika bezpośrednia używana do normalizacji ruchomości stawów tj. poprawy gry ślizgowej powierzchni stawowych, gdzie wybierając wszystkie aktualnie dostępne składowe ruchu w danym segmencie stawowym, osteopata zbliża się do aktualnej ( patologicznej) bariery ruchu i poprzez szybkie wzajemne przemieszczenie powierzchni stawowych według precyzyjnie dobranego wektora siły ( tzw. impuls) przekracza tę barierę uzyskując nową (bliższą fizjologicznej) amplitudę ruchu stawu


Techniki energii mięśniowej –  techniki opracowane przez m.in. F. Mitchela, K. Lewita, V. Jandę, w których tkankę mięśniową wykorzystuje się jako dźwignię do mobilizacji stawowych i odbudowy równowagi napięć w układzie mięśniowo-powięziowym.

Technika parametrów złożonych (composantes multiples)– technika stawowa polegająca na stopniowym dochodzeniu do bariery ruchowej stawu poprzez wybieranie poszczególnych składowych ruchu przez co zapewnia bezpieczeństwo pracy, ponieważ redukuje komponentę rotacyjną manipulacji

Technika pozycyjnego uwolnienia (positional release, PR)- opracowana przez L. Jonesa technika pracy z tkanką poprzez precyzyjne ustawienia tkanki w pozycji najmniejszych napięć co ułatwia jej spontaniczne rozluźnienie ( uwolnienie)

Technika pośrednia ( funkcjonalna) - technika pracy, gdzie wektor siły działania terapeuty na tkankę skierowany jest w kierunku najmniejszego oporu (od bariery ruchu) z zamiarem uzyskania nowego zakresu ruchu po spontanicznym uwolnieniu oporu tkanki
    
Technika stawowa ( articulatory technique) – technika bezpośrednia oparta na mobilizacji lub manipulacji stawu, której celem jest odzyskanie fizjologicznego zakresu ruchu stawu

Technika sprężynowania – technika małej amplitudy i małej prędkości wykorzystywana do poprawy ruchomości stawu poprzez rytmiczne powtarzanie mobilizacji z intencją poszerzania zakresu ruchu w każdym powtórzeniu

Technika ułatwionego pozycyjnego uwolnienia (facilitated positional release, FPR)- opracowana przez S. Schiowitza technika pracy z tkanką poprzez precyzyjne ustawienia tkanki w pozycji najmniejszych napięć i kompresję tkanki do chwili jej spontanicznego rozluźnienia ( uwolnienia)

Technika uwolnienia mięśniowo-powięziowego (myofascial release) – technika pośrednia lub bezpośrednia adresowana do nieprawidłowych napięć w systemie mięśniowo-powięziowych, gdzie podczas pracy z tkanką terapeuta jest w stałym nasłuchu informacji płynących z tkanki ( biofeedback) korygując siłę i wektor pracy w kierunku uwolnienia napięć  

Technika zrównoważenia więzadłowego (balanced ligamentous tension technique) – technika pośrednia polegająca na poszukiwaniu pozycji tkanki z minimalną sumą napięć ( punkt ciszy – still point ) w celu ułatwienia spontanicznego uwolnienia oporu tkanki
 
Technika napięcie –przeciwnapięcie (strain-counterstrain, SCS) – opracowana przez L. Jonesa technika pracy z tkanką za pośrednictwem punktów spustowych, dzięki którym dokonuje się precyzyjnego ustawienia tkanki w celu jej pozycyjnego rozluźnienia ( uwolnienia)

Test analityczny – test służący do oceny gry ślizgowej ściśle określonego stawu w ściśle określonej pozycji wyjściowej

Test globalny – test oceny ogólnej ruchomości łańcucha kinematycznego bez wyselekcjonowania jego ogniw  

Test kompresji – sposób diagnozowania poprzez zbliżanie do siebie powierzchni stawowych (np.staw międzypaliczkowy), struktur kostnych ( np. ocena integralności miednicy lub kręgosłupa)  lub tkanki miękkiej ( np. więzadła)

Test trakcji – sposób diagnozowania poprzez oddalanie do siebie powierzchni stawowych (np. staw międzypaliczkowy), struktur kostnych ( np. ocena integralności miednicy lub kręgosłupa)  lub tkanki miękkiej ( np. ocena zwartości/stabilności stawu)

Test zgięcia do boku – test ogólny oceny możliwości konwergencji/dywergencji powierzchni stawowych po jednej stronie stawów międzykręgowych

Test zgięcia ku przodowi – test ogólny oceny możliwości dywergencji powierzchni stawowych stawów międzykręgowych

Test zgięcia ku tyłowi – test ogólny oceny możliwości konwergencji powierzchni stawowych stawów międzykręgowych

Trzewna osteopatia – system manipulacji używany w odniesieniu do narządów wewnętrznych w celu poprawy ich wzajemnej ruchomości, ukrwienia i drenażu limfatycznego, a także w przypadku zrostów otrzewnowych i blizn pooperacyjnych  

Uszkodzenie osteopatyczne (osteopathic lesion) – termin historyczny początkowo określający wszystkie nieprawidłowości w badaniu osteopatycznym, później zastąpiony terminem dysfunkcja osteopatyczna, aby odróżnić uszkodzenie ( zaburzenie strukturalne, nieodwracalne) od zaburzenia czynnościowego ( funkcjonalnego, odwracalnego) stanowiącego właściwy przedmiot zainteresowania osteopatii

Wzbudzenie/ Utorowanie – (facilitation) – termin odnoszący się do nadpobudliwości w układzie nerwowym na poziomie receptorów, dróg lub ośrodków rdzeniowo - korowych będących często przyczyną podtrzymywania przewlekłych dysfunkcji somatycznych

Wzorce powięziowe (compensatory fascial patterns) – opracowane przez amerykańskiego osteopatę G. Zinka wzorce przenoszenia napięć w strefach poprzecznych powięzi tułowia mający wpływ na możliwości kompensacyjne ciała i podatność na nabywanie dysfunkcji somatycznych

Wzorzec torebkowy stawu –  kolejność i zakres usztywniania ( ograniczania ruchomości stawu) specyficzny dla poszczególnych stawów wyłączający stopniowo kolejne kierunki /wektory ruchu  np. dla stawu biodrowego ograniczenie początkowo rotacji wewnętrznej i wyprostu, następnie odwiedzenia, w końcu zgięcia

Zespół górnego otworu klatki piersiowej ( thoracic outlet syndrom) – złożona dysfunkcja z bogatą symptomatologią objawiająca się ograniczeniem ruchomości wszystkich struktur anatomicznie tworzących górny otwór klatki piersiowej (przejścia szyjno-piersiowego kręgosłupa, pierwszego żebra, stawów mostkowo-obojczykowych i obojczykowo- barkowych) oraz nieprawidłowymi napięciami tkanek miękkich ( między innymi mm. pochyłych, piersiowych i aparatu wieszadłowego opłucnej )

Zespół mięśnia biodrowo-lędźwiowego ( psoas syndrom) – dysfunkcja mięśnia powodująca wtórne dysfunkcje ( odcinka lędźwiowego, mięśnia gruszkowatego, rotację talerza biodrowego i powstawanie charakterystycznych punktów spustowych )

Zespół mięśnia gruszkowatego ( piriformis syndrom) - dysfunkcja mięśnia powodująca wtórne dysfunkcje ( odcinka lędźwiowego, stawu biodrowego, rotację talerza biodrowego i powstawanie charakterystycznych punktów spustowych)

Zespół mięśnia piersiowego mniejszego – dysfunkcja mięśnia z uciskiem pęczka naczyniowo- nerwowego na jego przebiegu, często z odruchem somato-visceralnym

Zespół mięśni pochyłych (scalenus syndrom) - dysfunkcja mięśnia powodująca ucisk na pęczek nerwowo naczyniowy w szczelinie przedniej mm. pochyłych ( między mięśniami pochyłym przednim i środkowym)

Zespół stawów międzykręgowych (facet syndrome)– dysfunkcja powierzchni stawowych stawów międzykręgowych ( kolumny tylnej), prowadząca do ich zmian zwyrodnieniowych

Żeber wzorzec ruchu – wypadkowa osi stawu poprzeczno-żebrowego i stawu kręgowo-żebrowego przy specyficznym ukształtowaniu krzywizny żeber na odpowiednich poziomach powoduje że wyróżnić można dwa podstawowe ruchy żeber:
 typu rączki od wiadra – odbywa się w płaszczyźnie czołowej, gdzie w czasie wdechu poprzeczny wymiar klatki piersiowej ulega zwiększeniu, ruch dominujący dla żeber dolnych
     typu pompy – odbywa się w płaszczyźnie strzałkowej, gdzie w czasie wdechu strzałkowy wymiar klatki piersiowej ulega zwiększeniu, ruch dominujący dla żeber górnych

Żeber dysfunkcja wdechowa – dysfunkcja somatyczna żebra polegająca na ograniczeniu ruchomości w trakcie fazy wydechu

Żeber dysfunkcja wydechowa – dysfunkcja somatyczna żebra polegająca na ograniczeniu ruchomości w trakcie fazy wdechu





Piśmiennictwo:

1)    R. C. Ward - Foundations for Osteopathic Medicine, second edition, Lippincott 2003 (słownik terminów osteopatycznych Amerykańskiego Towarzystwa Osteopatycznego, AOA )
2)    T. Colot, M. Verheyen – Manuel Pratique de Manipulations Osteopathiques, 1992
3)    E. DiGiovanna, S.Schiowitz – An Osteopathic Approach to Diagnosis and Treatment, 2004
4)    W. Kuchera – Osteopathic Principles in Practice, 1994